Natvoer of rauw: wat past?

Wie een kat gezond wil voeren, vraagt zich al snel af: wat mag een kat eten en welke producten horen juist niet in de voerbak? Katten zijn echte vleeseters. Hun lichaam is gebouwd om voedingsstoffen uit dierlijke ingrediënten te halen, maar dat betekent niet dat ieder stukje vlees, iedere rest van de maaltijd of elk tussendoortje geschikt is. Een goede keuze hangt af van de leeftijd, gezondheid, activiteit en eventuele gevoeligheden van de kat.

De basis van een goed dieet

De dagelijkse voeding moet in de eerste plaats compleet en uitgebalanceerd zijn. Volledig kattenvoer bevat de juiste verhouding van eiwitten, vetten, vitaminen en mineralen. Ook taurine is belangrijk: katten kunnen deze stof zelf nauwelijks voldoende aanmaken. Een tekort kan ernstige gevolgen hebben voor onder andere het hart en het gezichtsvermogen.

Natvoer levert extra vocht en is daarom vooral nuttig voor katten die weinig uit een waterbak drinken. Droogvoer is gemakkelijk te bewaren en kan voor sommige dieren praktisch zijn, maar het bevat weinig water. Wie uitsluitend droogvoer geeft, moet extra goed letten op de drinkgewoonten van de kat. Vers drinkwater hoort altijd beschikbaar te zijn, bij voorkeur op een rustige plek en niet direct naast de kattenbak.

• Geef voer dat duidelijk als volledig kattenvoer is aangeduid.
• Kies een samenstelling die past bij kitten, volwassen kat of senior.
• Pas de hoeveelheid aan het gewicht en de beweging van het dier aan.
• Geef nieuwe voeding geleidelijk om maag en darmen te laten wennen.
• Bewaar geopend natvoer gekoeld en gebruik het binnen de aanbevolen termijn.

Vlees, vis en eieren

Gekookt, ongekruid vlees kan een geschikte kleine aanvulling zijn. Kip, kalkoen, rundvlees en sommige andere magere vleessoorten worden door veel katten goed verdragen. Verwijder altijd botten, vel en zichtbaar vet. Het vlees mag niet zijn gekruid met zout, ui, knoflook of saus. Een stukje gekookt vlees is echter geen vervanging voor compleet kattenvoer, omdat het op zichzelf niet alle noodzakelijke voedingsstoffen bevat.

Vis kan af en toe worden gegeven, maar liever niet dagelijks. Kies voor goed verhitte, ongezouten vis zonder graten. Rauwe vis kan ziekteverwekkers bevatten en sommige vissoorten kunnen bij overmatige verstrekking de opname van bepaalde vitaminen verstoren. Ook rauw vlees brengt risico’s mee. Een rauw dieet vereist deskundige samenstelling en strikte hygiëne; zomaar losse stukken vlees geven kan op termijn tekorten veroorzaken.

Een klein beetje volledig doorbakken ei kan voor de meeste gezonde katten een incidentele traktatie zijn. Geef nooit rauw ei, halfrauwe producten of vlees waarvan de herkomst en bewaring onzeker zijn. Was handen, messen en kommen na het bereiden van dierlijke producten grondig, zeker wanneer er meerdere dieren of jonge kinderen in huis zijn.

Groenten en kleine traktaties

Katten hebben geen grote hoeveelheid plantaardige voeding nodig. Sommige dieren vinden een klein stukje gekookte wortel, courgette of pompoen interessant. Zulke hapjes mogen alleen een aanvulling zijn en nooit de plaats innemen van hun gewone voer. Geef groente zonder olie, kruiden of saus. Let op de ontlasting: diarree, winderigheid of braken betekent dat het product niet goed wordt verdragen.

Melk is meestal geen goede traktatie. Veel volwassen katten maken weinig van het enzym aan dat melksuiker verteert, waardoor gewone melk buikpijn of diarree kan veroorzaken. Ook room, kaas en andere vette zuivelproducten leveren weinig voordeel en relatief veel calorieën. Een speciale melk voor katten kan soms wel, maar ook die hoort beperkt te blijven.

Wie zich afvraagt wat een kat mag eten, kan wat mag een kat eten gebruiken als uitgangspunt voor een overzicht van veilige dagelijkse voeding en verantwoorde extraatjes. Belangrijker dan één los product is steeds de totale samenstelling van het dieet.

Wat hoort nooit in de voerbak?

Verschillende producten die voor mensen onschuldig lijken, kunnen voor katten giftig of gevaarlijk zijn. Ui, knoflook, bieslook en andere leden van dezelfde plantengroep kunnen rode bloedcellen beschadigen. Chocolade en cafeïne kunnen het zenuwstelsel en het hart belasten. Alcohol is al in kleine hoeveelheden gevaarlijk. Ook druiven en rozijnen worden beter volledig vermeden, omdat ze bij huisdieren ernstige nierproblemen kunnen veroorzaken.

Let daarnaast op producten met zoetstoffen, vooral wanneer daarin xylitol zit. Hoewel katten minder vaak naar zoet voedsel verlangen dan honden, kan blootstelling toch riskant zijn. Gekookte botten splinteren gemakkelijk en kunnen verstikking, wondjes of een verstopping veroorzaken. Rauwe botten zijn evenmin zonder risico. Zoute snacks, gekruide restjes, gefrituurd eten en vette vleeswaren kunnen maag en darmen irriteren.

• Ui, knoflook, bieslook en vergelijkbare kruiden.
• Chocolade, koffie, energiedrank en andere cafeïnehoudende producten.
• Alcohol, druiven, rozijnen en producten met onbekende zoetstoffen.
• Gekookte botten, graten, rauw deeg en sterk gezouten snacks.
• Medicijnen of voedingssupplementen die niet door een dierenarts zijn voorgeschreven.

Veilig nieuwe voeding proberen

Een kat kan wantrouwig reageren op een nieuwe geur of structuur. Verander het menu daarom niet plotseling. Meng eerst een kleine hoeveelheid van het nieuwe voer door het vertrouwde voer en verhoog het aandeel verspreid over meerdere dagen. Bij gevoelige katten kan een langere overgang nodig zijn. Houd tegelijk de eetlust, ontlasting, huid en het gewicht in de gaten.

1. Geef eerst een zeer kleine portie van één nieuw product.
2. Wacht minstens een dag om te zien of klachten ontstaan.
3. Noteer welk product is gegeven wanneer de kat gevoelig reageert.
4. Stop met het nieuwe hapje bij braken, diarree, jeuk of duidelijke buikpijn.
5. Neem contact op met een dierenarts bij aanhoudende klachten of vergiftigingsgevaar.

Traktaties mogen samen hooguit een klein deel van de dagelijkse energie leveren. Vooral binnenkatten komen snel aan wanneer ze naast hun gewone voer veel extra’s krijgen. Gebruik eventueel een deel van de dagelijkse brokjes als beloning. Zo blijft de totale hoeveelheid beter controleerbaar en wordt voorkomen dat smakelijke hapjes de noodzakelijke voeding verdringen.

Wanneer is advies nodig?

Bij kittens, oudere katten en dieren met nier-, lever- of darmproblemen is maatwerk extra belangrijk. Ook een kat met overgewicht, voedselallergie of terugkerende blaasproblemen heeft niet altijd baat bij gewone voeding uit de winkel. Een dierenarts kan beoordelen of een speciaal dieet nodig is en hoeveel de kat precies mag eten.

Heeft een kat mogelijk chocolade, medicijnen, schoonmaakmiddel, ui of een andere gevaarlijke stof gegeten, wacht dan niet af tot er klachten ontstaan. Noteer wat er is gegeten en hoeveel, bewaar de verpakking en neem direct contact op met een dierenarts. Geef niet op eigen initiatief melk, olie of een middel om braken op te wekken.

De veiligste vuistregel is eenvoudig: laat compleet kattenvoer de basis vormen, geef menselijke voeding slechts zelden en in kleine hoeveelheden, en vermijd alle gekruide, zoute, zoete of mogelijk giftige producten. Zo blijft eten niet alleen lekker, maar ook passend bij de bijzondere behoeften van een kat.